به همراه آرای مالیاتی دیوان عدالت اداری و نظرات مالیاتی اداره حقوقی قوه قضائیه
در حال بارگذاری سند
رد شکایت نسبت به ابطال قسمتی از دستور العمل ترتیبات حسابرسی مالیاتی صاحبان مشاغل نمایشگاه خودرو و مشاورین املاک به شماره 200/1403/510 مورخ 1403/10/08 سازمان امور مالیاتی
به همراه آرای مالیاتی دیوان عدالت اداری و نظرات مالیاتی اداره حقوقی قوه قضائیه
رد شکایت نسبت به ابطال قسمتی از دستور العمل ترتیبات حسابرسی مالیاتی صاحبان مشاغل نمایشگاه خودرو و مشاورین املاک به شماره 200/1403/510 مورخ 1403/10/08 سازمان امور مالیاتی
*شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی به خواسته قسمتی از بخشنامه یادشده به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
با عنایت به مشکلات مطرح شده در رسیدگی به پرونده مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده صاحبان مشاغل نمایشگاه خودرو و مشاوران املاک، ضمن تاکید بر رعایت مفاد بخشنامههای شماره 200/83826/د مورخ 1402/12/02 و شماره 200/99/16 مورخ 1399/01/31 (به ویژه بندهای 18و 20) ضرروی است ادارات کل امور مالیاتی در حسابرسی مالیاتی اشخاص مزبور، ترتیبات ذیل را مدنظر قرار دهند:
-1 در اجرای ماده 29 آیین نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات های مستقیم لازم است با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک، کلیه مدارک و مستندات مربوط به فعالیت مودی اعم از قراردادها و مبایعه نامه های تنظیمی ، صورت حساب های بانکی و ... (حسب مورد) اخذ و در صورت مجلس ارائه دفاتر،اسناد و مدارک تنظیمی درج شود. در مواردی که مودی مستند به صورت مجلس تنظیمی، اسناد و مدارک درآمدی هزینه ای خود را در خصوص هر یک از درآمدهای ابرازی ارائه نموده باشد، مسئول حسابرسی موظف است در راستای ماده 44 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات های مستقیم و سایر مقررات مربوط ، نسبت به حسابرسی و تعیین درآمد مشمول مالیات براساس اسناد و مدارک تسلیمی اقدام نماید.
-2 نظر به اینکه از مهم ترین مستندات قابل رسیدگی در خصوص صاحبان مشاغل مزبور، صورت حساب های بانکی،قراردادها و مبایعه نامه های خرید و فروش خودرو/ ملک یا صورت حساب های ارائه خدمات(کمیسیون)می باشد، لذا ماموران مالیاتی موظف اند در رسیدگی های خود ضمن توجه ویژه به نوع و شیوه کسب و کار این قسم از مودیان، یا استفاده از شواهد کافی و قابل اطمینان از جمله توضیحات کتبی مودی،اخذ تأییدیه از طرف حساب و ردیابی و طبقه بندی تراکنش ها متکی به مدارک اخذ شده، تجزیه و تحلیل اطلاعات دریافتی و استفاده از سایر روش های حسابرسی به منظور تفکیک ماهیت و انواع تراکنش های بانکی واصله به شرح بند (9) بخشنامه شماره 200/99/16 مورخ 1399/01/31 اقدام نمایند.
بدیهی است در بررسی تراکنش های واریزی از طریق دستگاه کارت خوان بانکی (POS) یا درگاه پرداخت التکرونیکی می بایست شیوه فعالیت و عرف متداول حوزه کسب و کار مشاغل فوق مانند دریافت و پرداخت هایی که صرفاً برای دریافت نقد (وجوه امانی متعاملین)و بدون ماهیت درآمدی انجام شده، مدنظر باشد.
-3 پس از تفکیک مبالغ واریزی یا ماهیت درآمدی از غیر درآمدی و کسر واریزی های غیردرآمدی از سرجمع گردش تراکنش های بانکی مودی که از طریق دستگاه های کارت خوان بانکی و یا سایر طرق به حساب های بانکی تجاری واریز گردیده و اخذ قراردادها، مبایعه نامه ها و مستندات فروش خودرو/املاک یا کارمزد دریافتی، می بایست وجوه واریزی از حیث ماهیت(بهای فروش خودرو/ مالک، کارمزد (کمیسیون) و وجوه امانی و اشخاص واریز کننده با قراردادها و مستندات مربوط به خرید و فروش خودرو / ملک متعلق به مودی کارمزد(کمیسیون) و وجوه امانی مشتریان در گزارش ها و کاربرگ های حسابرسی مالیاتی تفکیک و پس از کسر وجوه امانی مشتریان، درآمد/ماخذ مشمول مالیات و مالیات متعلقه براساس ماهیت هر یک از فعالیت های درآمدی وفق قانون و مقررات موضوعه تعیین شود.
-4 در صورت عدم ارائه مدارک ناقص حسب مورد، مسئول حسابرسی می بایست با توجه به اسناد و مدارک تسلیمی یا بدست آمده، بادرنظر داشت میزان متعارف حق العمل فروش خودروهای امانی یا کمیسیون معاملات املاک یا تنظیم قرارداد رهن/اجاره، با بررسی و ردیابی وجوه واریزی به حساب و برداشت وفق مفاد بند (3)این دستورالعمل اقدام و با رعایت ماده (44)آیین نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات های مستقیم، با اعمال نسبت به سود فعالیت متناسب با هریک از منابع درآمدی اشخاص مزبور نسبت به تعیین درآمد مشمول اقدام نماید.
-5 در مواردی که مودی مستند به اسناد مثبته ، بخشی از درآمد خود را در هریک از منابع درآمدی کتمان نموده باشد، ماموران مالیاتی می بایست با توجه به مفاد آیین نامه مورد اشاره نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات درآمد/ فعالیت کتمان شده اقدام نمایند.
-6 درخصوص شمول مالیات بر ارزش افزوده نمایشگاه داران خودرو و بنگاه های املاک با توجه به آنکه این دسته از مشاغل در فراخوان مرحله چهارم (بند 6 فراخوان) مشمول ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شده اند، لذا مادامی که این دسته از مودیان درقبال دریافت حق العمل (کارمزد) اقدام به انجام امور واسطه گری و دلالی خودرو / ملک نمایند، صرفاً نسبت به کارمزد دریافتی بابت خدمات ارائه شده ، مشمول مالیات بر ارزش افزوده خواهند بود، لیکن درخصوص نمایشگاه داران خودرو چنانچه طبق اسناد مثبته و غیر قابل انکار نسبت به خرید خودرو و فروش آن اقدام نموده باشند، در دوره فروش، از ماخذ بهای فروش موضوع ماده (5) قانون مالیات بر ارزش افزوده می باشند، لذا درصورت عدم وجود اسناد و مدارک مثبته مبنی بر فروش خودرو توسط اشخاص فوق، ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده ، کارمزد دریافتی می باشد.
*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
عبارت مورد شکایت از دستورالعمل به دلیل تجاوز از حدود اختیارات و صلاحیت سازمان برخلاف قانون بوده تقاضای ابطال طبق ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری را دارم برخی از ادارات مالیاتی به استناد وجوه واریزی به حساب نمایشگاه داران که مربوط به متعاملین است و تراکنش های آنان اقدام به مطالبه مالیات 9% مالیات بر ارزش افزوده می نمایند که سابقاً نیز شکایت مطرح که طی شماره 14033220133501941 ثبت شده است.
ماخذ مالیات بر ارزش افزوده در این صنف کارمزد و کمیسیون دریافتی است و اصل تفسیر به نفع مودی نیز در این خصوص حاکم است تقاضای رسیدگی و ابطال مصوبه را دارم.
*در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل محترم حقوقی و قرادادهای مالیاتی سازمان به موجب لایحه شماره 212/26680/ص مورخ 28/12/1403 به طور خلاصه توضیح داده است که:
مقررات مورد شکایت در خصوص مواردی است که با اسناد و مدارک مثبته احراز شود نمایشگاه داران اقدام به خرید خودرو و فروش آن نموده اند که وفق ماده (5) قانون مشمول مالیات بر ارزش افزوده می شوند.
شاکی ادعا می نماید ماخذ در اینجا سود و کمیسیون است در حالی که برخی ادارات از ماخذ فروش مطالبه می نمایند درحالی که سازمان مسائل مختلف را در این رسیدگی بررسی می نماید و تا مادامی که نمایشگاه داران در قبال دریافت کارمزد معامله را انجام می دهند ماخذ تعلق مالیات کارمزد دریافتی خواهد بود.
لیکن چنانچه راساً اقدام به خرید و فروش خودرو نمایند وفق ماده 5 قانون باید ماخذ فروش مبنای تعلق مالیات باشد که می بایست از خریدار اخذ نمایند و به حساب سازمان واریز نمایند و این موضوع ارتباطی به سود خالص نمایشگاه نخواهد داشت.
مالیات بر ارزش افزوده بر مبنای ما به التفاوت مالیات و عوارض فروش و مالیات و عوارض خرید از مودی مطالبه می شوند نه ماخذ ما به التفاوت قیمت خرید و فروش (سود فروش خودرو) و چنانچه نمایشگاه داران راساً اقدام به معامله خودرو نمایند مالیات و عوارض پرداختی آنها و دریافتی فنی آنها وفق مواد 4 و 8 قانون قابل تهاتر کسر و استرداد است. تقاضای رد شکایت را دارم.
پرونده کلاسه هــ ت – 0400004 در جلسه مورخ 1405/02/27هیات تخصصی مالیاتی بانکی مورد رسیدگی واقع که با عنایت به عقیده اتفاقی حاضرین با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشاء رای می نماید:
شاکی تقاضای ابطال عبارتی از دستورالعمل ترتیبات حسابرسی پرونده مالیاتی صاحبان مشاغل خودرو و مشاورین املاک از بخشنامه شماره 200/1403/510 مورخ 1403/10/08 سازمان امور مالیاتی را مقرر داشته چنانچه برطبق اسناد و مدارک مثبته و غیرقابل انکار، این صنف اقدام به خرید و فروش خودرو نمایند، مشمول مالیات بر ارزش افزوده از ماخذ بهای فروش به استناد ماده (5) قانون مالیات بر ارزش افزوده می باشند، نموده است که با نظر داشت مفاد حکم مندرج در این قسمت از مصوبه و با توجه به اینکه در دستورالعمل مورد شکایت به درستی و به نحو صحیح بین انواع فعالیت نمایشگاه داران این صنف و نحوه شمول یا عدم شمول مالیات طبق دستورالعمل 200/99/16 تفکیک قائل شده است و وجوه امانی و مربوط به مشتریان و صاحبان خودرو را استثناء نموده وصرفاً کارمزد و حق کمیسیون را حسب مورد مشمول مالیات دانسته است لیکن در فرضی که به نحو مندرج در قسمت مورد شکایت، مستقلاً نمایشگاه دار اقدام به فعالیت خرید و فروش خودرو نمود و « اینتا کد » وی از این سنخ باشد،حسب نوع فعالیت و با لحاظ حکم مندرج در قانون که ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده را بهای فروش می داند و طبعاً اعتبارات مالیاتی نیز در این خصوص قابل استناد خواهد بود بنابراین مفاد مقرره مورد شکایت مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته به استناد بند «ب» ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر می نماید. رای یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد.