به همراه آرای مالیاتی دیوان عدالت اداری و نظرات مالیاتی اداره حقوقی قوه قضائیه
ورود شکایت نسبت به ابطال عبارت خرداد ماه «1404 در سطر سوم بخشنامه شماره 43797 مورخ 1404/4/1 سازمان امور مالیاتی کشور
دادنامهمعتبر (دائمی)هیأت عمومی دیوان عدالت اداریتاریخ صدور ۵ اسفند ۱۴۰۴شماره 140431390003157797
تاریخ دادنامه: 1404/12/5
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای آرش موسی زاده حقیقی
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عبارت خرداد ماه 1404 در سطر سوم بخشنامه شماره 43797 مورخ 1404/4/1 سازمان امور مالیاتی کشور
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال عبارت خرداد ماه 1404 در سطر سوم بخشنامه شماره 43797 مورخ 1404/4/1 سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" مطابقماده 86 قانون مالیات های مستقیمو بند ز تبصره 1 قانون بودجه سال 1404 مهلت قانونی تسلیم فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات آن فهرست، تا پایان ماه بعد می باشد و در خصوص خرداد ماه تا پایان تیر ماه مهلت قانونی است. اما سازمان امور مالیاتی در اقدامی مغایر قانون، مهلت فوق را به 22 تیرماه کاهش داده، بدیهی است که این امر در صلاحیت آن سازمان نیست.
از آنجا که اقدام فوق متضمن قاعده عام الشمول بوده و موجب تضییع حقوق تمامی کارفرمایان دولتی و غیردولتی کشور شده است و در برگیرنده بخش عمده ای از جامعه بوده، مستند به ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری در حدود صلاحیت هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است.
با عنایت به موارد معروضه فوق، کاملاً آشکار و روشن است که مهلت تسلیم و تکلیف قانونی فوق درخصوص خرداد ماه 1404 تا پایان تیر ماه 1404 میباشد و مهلت 22 تیرماه سال 1404 برای خرداد ماه مهلتی غیرقانونی است و اصولاً بخشودگی جرائم زمانی موضوعیت دارد که تکلیف قانونی در مهلت مقرر قانونی صورت نپذیرد. اما در مرقومه مورد شکایت این مهم نیز در خصوص خرداد سال 1404 مغایر قانون و خارج از حدود و اختیار مرجع تصویب کننده بوده و خلاف قانون می باشد.
بخشودگی جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلقه
سازمان امور مالیاتی کشور از بخشودگی جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلقه تا 22 تیر 1404 خبر داد. سازمان امور مالیاتی کشور به منظور تسهیل فرآیندهای مالیاتی و حمایت از مؤدیان طی بخشنامه ای اعلام کرد: مؤدیان مالیاتی در صورت بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلق اردیبهشت و خرداد ماه سال جاری تا تاریخ 22 تیر ماه، از بخشودگی جرایم مالیاتی برخوردار خواهند شد.
براساس این بخشنامه با عنایت به مواعد زمانی ارسال فهرست و همچنین پرداخت مالیات متعلق حقوق و محدودیتهای مؤدیان مالیاتی ادارات کل امور مالیاتی مو ّظفند ترتیبی اتخاذ نمایند تا جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلق موضوع بند ز تبصره یک قانون بودجه سال 1404 برای ماه های اردیبهشت و خرداد سال 1404 در مواردی که فهرست مربوطه و یا مالیات متعلقه تا بیست و دوم تیر ماه سال 1404حسب مورد بارگذاری و یا پرداخت میشود، با رعایت ماده 191 قانون مالیاتهای مستقیم مورد بخشودگی قرار گیرد. سازمان امور مالیاتی کشور
"در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 212/14077/ص مورخ 1404/8/11 توضیحاتی داده است که خلاصه آن با توجه به صراحت ماده 86 قانون مالیات های مستقیم و بند ز تبصره 1قانون بودجه 1404 کل کشور در خصوص مهلت قانونی تسلیم و پرداخت مالیات، فهرست حقوق و دستمزد به سازمان امور مالیاتی کشور، تقاضای ابطال واژه عبارت خرداد ماه 1404 در سطر سوم در مقرره شماره 43797 مورخ 1404/4/1 با عنایت به مواد 12 ، 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری از تاریخ تصویب مورد استدعاست".متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " بخشنامه شماره 43797 مورخ 1404/4/1 بخشودگی جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلقه سازمان امور مالیاتی کشور از بخشودگی جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلقه تا 22 تیر 1404خبر داد. سازمان امور مالیاتی کشور به منظور تسهیل فرآیندهای مالیاتی و حمایت از مؤدیان طی بخشنامه ای اعلام کرد: مؤدیان مالیاتی در صورت بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلق اردیبهشت و خرداد ماه سال جاری تا تاریخ 22 تیر ماه، از بخشودگی جرایم مالیاتی برخوردار خواهند شد. براساس این بخشنامه با عنایت به مواعد زمانی ارسال فهرست و همچنین پرداخت مالیات متعلق حقوق و محدودیتهای مؤدیان مالیاتی ادارات کل امور مالیاتی موظفند ترتیبی اتخاذ نمایند تا جریمه تأخیر در بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلق موضوع بند تبصره یک قانون بودجه سال 1404 برای ماه های اردیبهشت و خرداد سال 1404در مواردی که فهرست مربوطه و یا مالیات متعلقه تا بیست و دوم تیر ماه سال 1404حسب مورد بارگذاری و یا پرداخت میشود، با رعایت ماده 191 قانون مالیاتهای مستقیم مورد بخشودگی قرار گیرد. سازمان امور مالیاتی کشور
"در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 212/14077/ص مورخ 1404/8/11توضیحاتی داده است که خلاصه آن به قرار زیر است: " با توجه به اصل ۵۱ قانون اساسی، هیچ نوع مالیاتی وضع نمی شود مگر به موجب قانون. از این روی موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می شود و مقرره شماره ۴۳۷۹۷ مورخ 1404/4/1 حسب اختیارات مندرج در حکم مقرر در ماده ۱۹۱ قانون مالیات های مستقیم ، تمام یا قسمتی از جرایم مقرر در این قانون بنا به درخواست مؤدی با توجه به دلایل ابرازی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر و با در نظر گرفتن سوابق مالیاتی و خوش حسابی مؤدی به تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی کشور قابل بخشوده شدن می باشد. مقرر گردیده است.
-2در بخشنامه مورد شکایت بازه زمانی خرداد ماه برای انجام تکالیف قانونی موضوع ماده ۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم و حکم مقرر در قانون بودجه سال جاری در مقرره موصوف ذکر شده است. لیکن در ادامه مقرره تصریح گردیده در مواردی که فهرست مربوطه و یا مالیات متعلقه تا بیست و دوم تیر ماه سال ۱۴۰۴حسب مورد بارگذاری و یا پرداخت می شود، با رعایت ماده ۱۹۱قانون مالیات های مستقیم مورد بخشودگی قرار گیرد.
از این روی به لحاظ این که در جزء ۳بند ز تبصره1 قانون بودجه سال جاری ناظر به ارسال فهرست دریافت کنندگان حقوق و میزان پرداختی یا تخصیصی به آنها به سامانه این سازمان قبل از هر پرداخت یا تخصیص تصریح شده، به وضوح در می یابیم که این حکم در سال ۱۴۰۴جایگزین حکمماده ۸۶ قانون مالیات های مستقیم شده و ماده مذکور در سال ۱۴۰۴موقوف الاجراء شده است. با این که در مقرره به بارگذاری فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیات متعلق برای ماه خرداد سال مذکور اشاره شده است، با ذکر عبارت حسب مورد در سطر آخر بخشنامه یادشده مطلب به گونه ای بیان شده است که با اعمال حکم مقرر در بخشنامه موصوف مبنی بر الزامی بودن بخشودگی جریمه های مالیاتی متعلق در مورد حقوق و پرداخت مالیات برای خرداد ماه آن سال، این معنا مشخص می شود: در صورتی که بارگذاری فهرست در خرداد ماه صورت نگیرد و در بازه زمانی تا ۲۲ تیرماه این اقدام از سوی پرداخت کننده حقوق انجام شود و از تاریخ اعلام میزان مالیات مربوط به هر کارفرما در سامانه تا پایان ماه بعد، از سوی پرداخت کننده حقوق نسبت به کسر و پرداخت مالیات اقدام صورت نگیرد، با رعایت ماده ۱۹۱قانون مالیات های مستقیم پرداخت کننده حقوق مشمول بخشودگی جریمه های مربوط قرار گیرد. با این وصف، نظر به معروضات و مستندات ارائه شده، رد شکایت شاکی مورد استدعا است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/12/5 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
قانونگذار به شرح ماده 86 قانون مالیات های مستقیم و نیز بند ز تبصره1 قانون بودجه سال 1404 کل کشور در تعیین مهلت قانونی جهت تسلیم فهرست حقوق و دستمزد و پرداخت مالیاتی آن، موعد را تا پایان ماه بعد قرار داده است و مؤ ّدی مالیاتی مکلف است با عنایت به ماهیت مالیات حقوق، نسبت به کسر و ایصال مالیات حقوق هر ماه تا پایان ماه بعد اقدام نماید. لکن در مقرره مورد شکایت اعلام شده است که در راستای اجرای قانون بودجه سال 1404 مهلت زمانی ارسال و انجام تکالیف ذکر شده مربوط به مالیات حقوق ماههای اردیبهشت و خرداد برای سال مذکور بیست و دوم تیرماه 1404/4/22 است که در این فرض مؤدی مشمول جرایم مندرج در ماده 191 قانون مالیات های مستقیم نخواهد بود و این در حالی است که برای ماه اردیبهشت مهلت انجام تکالیف تا پایان خرداد و برای خرداد ماه تا پایان تیر ماه است و نه بیست و دوم تیر ماه و لذا عبارت خرداد ماه 1404 که مورد شکایت قرار گرفته در سطر سوم بخشنامه شماره 43797 مورخ 1404/4/1 سازمان امور مالیاتی کشور خلاف قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال میشود. این رأی براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402/2/10 در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.