موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا آشپزخانه ها و کافی شاپ ها از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصاد و دارایی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می باشد، لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند، در صورت اشتغال به فعالیتهای ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیر ماه سال 1402 خواهند بود.
-1- تهیه و ارائه انواع غذا به صورت بیرون بر آشپزخانه ها و کیترینگ ها اعم از صنعتی یا خانگی
-2- کافی شاپ ها
تذکر بسیار مهم :
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می باشد، لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 ، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند، در صورت اشتغال به فعالیت های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیرماه سال 1402 خواهند بود.
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مؤدیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.
به روشنی مشخص میباشد که اختیارات حاصل از ماده 13 قانون ارزش افزوده صرفا جهت ثبت نام ، ارایه اظهار نامه و رسیدگی مالیات در راستای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان میباشد و در قانون دایمی ارزش افزوده اساس بر اتمام فراخوان مودیان مالیاتی با اختیارات حاصل ازماده 18 قانون آزمایشی ارزش افزوده مصوب 1378 میباشد که در تفسیر موضوع سازمان محترم مالیاتی دچار برداشت خلاف نظر مقنن گردیده است.
(لذا در زمان فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ گونه اختیاری از نظر قانون گذار در این خصوص وجود ندارد)
سوال : اگر قانون گذار در ماده 13 قانون ارزش افزوده 1400 چنین اختیاری را به سازمان داده است چگونه مجدد همان اختیار را در قوانین دیگر به تصویب رسانده است؟
از طرف دیگر هر چند بر اساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، منظور مقنن از ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده، فراخوان مرحله ای مودیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده و ثبت نام در نظام مذکور و به صراحت ماده یادشده منظور از ثبت نام، فراخوان مرحله ای بوده و اساساً ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده امری به جزء مشمولیت مودیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده، برابر فراخوان های سازمان امور مالیاتی نمی باشد، لکن فراخوان سازمان امور مالیاتی که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته است، نه بر اساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 بلکه بر اساس مقررات ماده (18) که مورد نظر و دقت مقنن در ماده (13) قانون یادشده در اصلاحیه سال 1400 قرار گرفته انجام شده است.
پرونده کلاسه 0400003 به خواسته ابطال از تاریخ صدور فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا آشپزخانه ها و کافی شاپها در هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی اکثریت اعضای حاضر مقرره مذکور را قابل ابطال تشخیص نداده و رای به رد شکایت به شرح زیر صادر می کنند :
بار مالیاتی برای آنان منظور نمی گردد"
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
اولاً براساس ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400: "پس از راه اندازی سامانه مؤدیان، همه مشمولان این قانون موظفند به ترتیبی که سازمان مقرر و اعلام میکند در سامانه مزبور ثبت نام نموده و معاملات خود را در آن ثبت نمایند. ثبت معاملات (خرید و فروش) در سامانه مؤدیان، به منزله ثبت در دفاتر قانونی است. تا آن زمان، ترتیبات ثبت نام، نحوه ارائه اظهارنامه های مالیاتی و رسیدگی به آنها حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/2/17 و اصلاحات بعدی آن است. در سایر موارد، مفاد این قانون جاری است" و صدور فراخوان مرحله نهم توسط سازمان امور مالیاتی بر مبنای حکم ماده مذکور و حکم مقرر در ماده 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 صورت گرفته است. ثانیاً به موجب ماده 4 قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1402/8/23: "سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده اند، مطابق جدول زمان بندی که توسط رئیس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید. مؤدیان موضوع این ماده تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت کننده مشمول جریمه تبصره 2 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 بوده و وجه دریافتی باید به پرداخت کننده مسترد شود. همچنین مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مؤدیان مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده اند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمی گردد"
و حکم ماده اخیر الذکر نافی صلاحیت سازمان امور مالیاتی برای انتشار فراخوان در اجرای ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نیست . با توجه به مراتب فوق، فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه ها) و کافی شاپها خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میکند. این رأی مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب (1402/2/10) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
ابو الفضل حسن زاده
نائب رئیس هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری