توضیح سازمان امور مالیاتی در خصوص ماده ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم به منظور ایجاد وحدت رویه در تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی بخشنامه شماره ۲۳۲٫۲۴۰۱٫۲۸۳۴۱ مورخ ۸۵٫۷٫۱۸ را به شرح زیر اعلام نموده است.
نظر به برخی ابهامات موجود در گزارشات حسابرسی مالیاتی موضوع ماده ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم و به منظور ایجاد وحدت رویه در تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی توسط حسابداران رسمی موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران سازمان حسابرسی و ماموران مالیاتی در خصوص موضوعات زیر مقرر می دارد - استهلاک زیان سنواتی به استناد بند ۱۲ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آنها و با توجه به مقررات احراز گردد بدون تفکیک آن به سنوات قبل یا بعد از اصلاحیه مورخ ۱۳۸۰٫۱۱٫۲۷ از درآمد سال یا سالهای بعد و حداکثر تا میزان درآمد مشمول مالیات ابرازی قابل استهلاک بود. -- زیان (هزینه) کاهش ارزش موجودیها زیان (هزینه) کاهش ارزش موجودیها در هر صورت به علت عدم پیش بینی آن به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی به شرح مواد ۱۳۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی نخواهد شد. - زیان هزینه کاهش ارزش سرمایه گذاریها زیان ) (هزینه کاهش ارزش سرمایه گذاریها در هر صورت به علت عدم پیش بینی آن به عنوان هزینه های قابل قبول مالیاتی به شرح مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم و با عنایت به مفاد ماده ۱۴۳ قانون یاد شده به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی نمی گردد. - هزینه باز خرید مرخصی کارکنان وجوه پرداختی یا تخصیصی بابت باز خرید مرخصی کارکنان وفق مقررات موضوعه مشمول مالیات حقوق میباشد و در صورت پرداخت به استناد بند ۲ ماده ۱۴۸ ق.م. م به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی میگردد. در ضمن وجوه پرداختی بابت بازخرید مرخصی کارکنان به استناد بند ۵ ماده ۱ صرفاً در صورت زمان بازنشستگی یا از کارافتادگی مشمول مالیات حقوق نمیباشد -۵ زبان تسعیر ارز زبان حاصل از تسعیر دارائیها و بدهی های ارزی که بر اساس اصول متداول حسابداری محاسبه شده باشد، مشروط بر اتخاذ یک روش یکنواخت طی سالهای مختلف توسط مودی جزء هزینه های قابل قبول می باشد. ۶ مالیات و عوارض موضوع قانون موسوم به تجمیع عوارض طبق تبصره ۲ ماده ۶ قانون موسوم به تجمیع عوارض تولید کنندگان کالاهای موضوع ماده ۳ و همچنین ارائه دهندگان خدمات موضوع ماده ۴ قانون مذکور مکلفند مالیات و عوارض موضوعه را در مبادی تولید یا ارائه خدمات با درج در سند فروش از خریداران کالا یا خدمات اخذ و به حسابهای تعیین شده واریز نمایند. نظر به اینکه خریداران کالا یا خدمات مالیات و عوارض مذکور را پرداخت می نمایند مبالغ مذکور به عنوان هزینه قابل قبول تولید کننده یا ارائه دهنده خدمات نمی باشد. - هزینه ها با پرداختهای مشمول مالیات تکلیفی در خصوص هزینه ها و وجوه پرداخت شده توسط اشخاص که وفق مقررات قانونی مشمول کسر و پرداخت مالیات تکلیفی می باشند ، عدم پذیرش هزینه های مذکور صرفاً به دلیل عدم کسر مالیات تکلیفی به استثنای موارد مصرح در آیین نامه اجرائی موضوع بند ۸ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم موضوع بخشنامه شماره ۲۳۴۰۸ مورخ ۱۳۸۱٫۸٫۷ سازمان امور مالیاتی کشور) صحیح نمی باشد - پاداش هیات مدیره پرداخت پاداش هیات مدیره مصوب مجمع عمومی شرکتها با عنایت به مفاد مواد ۲۳۹ و ۲۴۱ قانون تجارت از محل سود خالص قابل تقسیم انجام می پذیرد لذا پاداش مذکور نمی تواند در زمره هزینه های قابل قبول تلقی گردد. بدیهی است در هر صورت پاداش اعضاء حقیقی هیات مدیره اعم از موظف و غیر موظف با رعایت مقررات مالیاتی مشمول کسر مالیات حقوق میباشد که در صورت عدم اقدام توسط شرکت واحد مالیاتی نسبت به مطالبه مالیات و جرایم متعلقه اقدام نماید - پرداختهای انجام شده طبق قوانین بودجه سالانه کشور در مواردی که به موجب قوانین مصوب اشخاص مکلف به پرداخت وجوهی در وجه خزانه یا سایر مراجعی که قانونگذار ذکر نماید باشند چنانچه طبق قانون مذکور یا سایر قوانین به عنوان هزینه قابل قبول اعلام شود و یا از ماخذ درآمد مشمول مالیات قابل وصول باشد در این صورت بر اساس قسمت اخیر ماده ۱۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم وجوه پرداختی مذکور به عنوان هزینه قابل قبول سال پرداخت تلقی و یا به استناد تبصره ۵ ماده ۱۰۵ از درآمد مشمول مالیات اشخاص قابل کسر خواهد بود در غیر این صورت به عنوان هزینه قابل قبول تلقی نخواهد شد. ۱۰ درآمد حاصل از فروش حق تقدم سهام و صرف سهام شرکتهای خارج از بورس الف در اجرای تبصره ۲ ماده ۱۴۳ ق.م.م ارزش اسمی حق تقدم سهام در شرکتهای خارج از بورس جهت محاسبه مالیات نقل و انتقال ، ارزش اسمی سهام یا سهم الشرکه اصلی آن میباشد. ب درآمد حاصل از صرف سهام سلب درآمد حاصل از صرف سهام ناشی از سلب حق تقدم سهامداران شرکتهای پذیرفته شده در بورس و سایر شرکتها در صورتی که مبلغ مذکور در دفاتر به حساب سهامداران قبلی سهامدارانی که از آنها سلب حق تقدم شده است منظور گردد و متعاقباً به صورت نقد پرداخت یا صرف افزایش سرمایه به نام سهامداران قبلی شود حسب مورد مشمول مقررات تبصره ۲ و ۳ ماده ۱۴۳ ق.م.م خواهد بود. ۲- درآمد حاصل از صرف سهام شرکتهای خارج از بورس که به صورت اندوخته در حسابهای شرکت ثبت و به کلیه سهامداران تعلق دارد طبق مقررات ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم مشمول مالیات می باشد. ۳- درآمد حاصل از صرف سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس در صورتی که سهام آنها طبق مقررات و با مجوز بورس در خارج از بورس عرضه و به فروش برسد مشمول مقررات تبصره ۳ ماده ۱۴۳ ق.م.م خواهد بود، در غیر این صورت درآمد حاصله طبق مقررات ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم مشمول مالیات میباشد. ج- در صورتی که تمام یا قسمتی از معاملات سهام و حق تقدم سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس از طریق کارگزاران بورس انجام نشده و نیز تشریفات این معامله در دفتر سازمان بورس و اتاق پایاپای ثبت نشده باشد ۱۰% بخشودگی مالیات موضوع ماده ۱۴۳ ق.م. م به عملکرد سال مزبور تعلق نمی گیرد. ۱۱- معافیت این مطالب برای استفاده اعضاء مرکز اطلاعات فنی ایران تهیه شده است. از این رو تکثیر جزئی یا کلی آن جهت استفاده اشخاص حقوقی و حقیقی غیر عضو مجاز نمی باشد و متخلفین بر اساس بند ۵ از ماده ۲ قانون حمایت حقوق مولفان مصنفان تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.