تبصره ـ احراز مصادیق ایثارگری و تشخیص از کارافتادگی مشمولان این قانون در چهارچوب قوانین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بر اساس آیین نامه ای خواهد بود که توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همکاری بنیاد و ستاد کل نیروهای مسلح تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌ رسد.

ب ـ شهید و مفقودالاثر: به کسی اطلاق می‌ شود که جان خود را در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار نثار نموده و یا در این رابطه مفقودالاثر شناخته شود.

ج ـ جانباز: به کسی اطلاق می ‌شود که سلامتی خود را در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار از دست داده و به اختلالات و نقصهای جسمی یا روانی دچار شود.

د ـ اسیر: به کسی اطلاق می‌ شود که در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از کشور گرفتار آمده و هویت و وضعیت وی مورد تأیید مراجع صلاحیتدار قرار گیرد.

هـ ـ آزاده: به کسی اطلاق می ‌شود که در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از کشور اسیر شده و سپس آزاد شود. همچنین کلیه افرادی که از تاریخ 28 /5 /1332 تا 16 /11 /1357 با الهام از مبارزات و مجاهدات امام خمینی (ره) به دلایل امنیتی، مذهبی یا اتفاقات سیاسی دیگر حداقل به مدت سه ماه در بازداشت یا حبس قطعی بوده ‌اند.

تبصره ـ استمرار شرایط این بند در طول دوران اسارت و یا زندان باید به تأیید مراجع صلاحیتدار برسد.

و ـ رزمنده: به کسی اطلاق می ‌شود که در راه تکوین، دفاع و حفظ ارزشها و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار با تأیید مراجع ذی ‌صلاح به طور فعال حضور یافته باشد.

تبصره ـ رزمندگان موضوع این بند در استفاده از تسهیلات این قانون که شامل ایثارگران می ‌باشد، مستثنی بوده و دولت موظف است اقدامات قانونی لازم را در جهت رسیدگی به امور آنان به عمل آورد.

ز ـ خانواده شاهد: خانواده‌ های معظمی که در راه اعتلای اهداف عالیه انقلاب اسلامی و مبارزه با دشمنان انقلاب یکی از اعضای خانواده‌ شان (پدر، مادر، همسر، فرزند) شهید یا مفقودالاثر یا اسیر شده باشد. ح ـ خانواده ایثارگران: خانواده ‌های جانبازان و آزادگان که شامل همسر، فرزند و والدین آنها می ‌شود.

ط ـ در صورت فوت جانبازان و آزادگان مشمول این قانون، خدمات و امتیازات مربوط، به خانواده تحت تکفل آنان تعلق می ‌گیرد.

ی ـ بنیاد شهید و امور ایثارگران در این قانون به اختصار «بنیاد» نامیده می‌ شود.

الف ـ کلیه وزارتخانه‌ ها، سازمانها و دستگاههای اجرائی، مؤسسات و شرکتهای دولتی و ملی شده تحت پوشش و یا مدیریت دولتی اعم از اینکه دارای قوانین و مقررات خاص باشند و یا نباشند، قوه قضائیه اعم از کادر قضائی و اداری و سازمانها و مؤسسات وابسته و تابعه آنها، کانون وکلای دادگستری، کانون‌ های کارشناسان رسمی دادگستری، قوه مقننه، نهاد ریاست جمهوری، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سازمانهای وابسته و تابعه)، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (نظامی و انتظامی) نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی و نهادهای انقلاب اسلامی و شرکتهای تحت پوشش وابسته یا تابعه آنها و کلیه سازمان‌ ها و شرکتهایی که به نحوی از انحاء از بودجه عمومی دولت استفاده می‌ کنند و یا قسمتی از بودجه آنها توسط دولت تأمین می‌ گردد، بانکها، مؤسسات بیمه ‌ای، جمعیت هلال ‌احمر جمهوری اسلامی ایران، شهرداری ‌ها و شرکتهای تحت پوشش آنان و نیز مؤسسات و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است از قبیل سازمان تأمین اجتماعی، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان صنایع ملی ایران، شرکتهای هواپیمایی، سازمان انرژی اتمی، اعضای هیأت علمی و کادر اداری دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالـی کشـور، مجمـع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگهبان و دانشگاه آزاد اسلامی.

ب ـ سایر دستگاهها و سازمان‌ ها و شرکتها و مراکز تولیدی و توزیعی و خدماتـی که تحت پوشش قانون کار یا مقـررات تأمین اجتماعی و قـوانین خاص هستند.

الف ـ تأمین و واگذاری زمین یا مسکن

ب ـ واگذاری منازل اجاره به شرط تملیک

ج ـ ارائه تسهیلات بانکی بلندمدت با کارمزد حداکثر چهاردرصد (4 %) با بازپرداخت بیست ساله

د ـ ودیعه مسکن استیجاری

هـ ـ کمک بلاعوض

و ـ پرداخت هزینه تعمیر منزل و تبدیل به احسن نمودن مسکن نامناسب

ز ـ معافیت از هزینه‌ های آماده ‌سازی زمین، خدمات و تسهیلات مهندسی و شهری که حسب مورد به ایثارگران واجد شرایط تعلق می‌ گیرد.

تبصره 1 (اصلاحی 04ˏ12ˏ1393)ـ مشمولان دریافت خدمات مسکن عبارتند از:

1ـ همسران، فرزندان و والدین شهدا، اسرا و مفقود الاثرها، جانبازان با اولویت درصد جانبازی در سقف بودجه سنواتی و آزادگانی که فاقد مسکن بوده یا دارای مسکن نامناسب می‌ باشند.

2ـ تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجـم توسعـه جمهوری اسلامی ایران فرزندان جانبازان هفتاد درصد (70 % ) و بالاتر فاقد مسکن در صورتی که قبلاً از زمین یا مسکن دولتی استفاده نکرده‌ اند1.

[پاورقی] 1 - به موجب مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام مورخ 2 /10 /1391 که مقرر می‌ دارد: «قوانینی که از سال 1386 تا 2 / 10 / 1391 به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است، به قوت خود باقی و در ابلاغ این مصوبه لحاظ خواهد شد». عبارت «فرزندان جانبازان هفتاد درصد (70 %) و بالاتر فاقد مسکن در صورتی که قبلاً از زمین یا مسکن دولتی استفاده نکرده‌اند، مندرج در بند «ل» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25 / 10 / 1389 چون به نفع ایثارگران است به عنوان بند (ب) تبصره فوق اضافه گردید، نهایتاً چون احکام مندرج در ماده (3) فوق جامع‌ تر از احکام مندرج در بند «ل» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25 / 10 / 1389 است، لذا بند «ل» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه برای مجریان قابل استناد نیست.

تبصره 2 ـ جانبازان و آزادگان متوفای مشمول این فصل که قبل از فوت از خدمات مربوط به مسکن برخوردار نشده ‌اند، خدمات مرتبط به مسکن به همسران آنان که مسؤولیت حضانت فرزندان جانباز و آزاده را عهده‌ دار می ‌باشند و یا به قیم قانونی به نام فرزندان آنان اعطاء می ‌گردد. ضمناً جانبازان و آزادگان متأهل متوفی که دارای فرزند نباشند واگذاری خدمات مسکن موردنظر به همسر آنان ارائه می‌ گردد.

ماده 3 مکرر (اصلاحی 04ˏ12ˏ1393)ـ دولت موظف است در اجرای بند (ل) ماده (44) قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در سال 1391 به تعداد یکصد هزار نفر از جانبازان بیست و پنج درصد (25%) و بالاتر، آزادگان و فرزندان شهدا، فرزندان جانبازان بالای هفتاد درصد (70 %)، همسران و والدین شهدا تسهیلات خرید یا ساخت مسکن اعطاء نماید.

مبلغ تسهیلات مزبور به ازای هر واحد مسکونی در هر سال (از سال 1393) نسبت به سال قبل براساس نرخ تورم و جمعیت شهر و روستا تعیین و به تصویب هیأت وزیران می رسد. نرخ این تسهیلات چهار درصد (4%) و بازپرداخت آن بیست ساله بدون رعایت الگوی مصرف و نوساز بودن مسکن است.

دولت موظف است نسبت به تضمین، پیش‌ بینی و پرداخت مابه‌التفاوت سود بانکی تا سقف نرخ مصوب نظام بانکی بانکهای عامل اقدام نماید.

بانکهای عامل موظفند نسبت به ارزیابی ملک، محاسبه و اخذ تضمین‌ های بازپرداخت لازم به میزان اصل تسهیلات و سود سهم ایثارگر (چهار درصد) اقدام نمایند.

تبصره ـ دولت مکلف است به جانبازان و آزادگان و خانواده شهدای دارای مسکن ناتمام و نامناسب که قبلاً از وامهای کمتر از سقف وام مصوب در سال 1390 استفاده کرده‌اند، مابه‌التفاوت آن را با همان وثیقه قبل یا وثیقه جدید پرداخت نماید.2

[پاورقی] 2 - به موجب مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام مورخ 2 /10 /1391 بند (69) قانون بودجه سال 1391 و تبصره آن مصوب 30 /2 /1391 که متضمن عبارت «دولت موظف است در اجرای بند (ل)...» تا عبارت «... یا وثیقه جدید پرداخت نماید.» و به نفع ایثارگران است، به عنوان ماده (3 مکرر) الحاق گردید.

تبصره(الحاقی 14ˏ12ˏ1395)- ایثارگران در پرداخت هزینه های حق الثبت و حقوق دولتی مربوط به خرید و فروش، ترهین اسناد مالکیت تسهیلات وام خرید یا ساخت مسکن از هفتاد درصد (70 %) معافیت برخوردار می باشند

تبصره 1 ـ مشمولان این قانون که عضو تعاونی‌ های مسکن بوده و نیز مالکان املاک مسکونی فاقد سند مالکیت رسمی اعم از شهری و روستایی می‌ توانند با ارائه ضمانت لازم (سفته و تعهدنامه کتبی بنیاد استان مربوط) از تسهیلات بانکی استفاده نمایند. این ضمانت نافی مسؤولیت بانک در پیگیری اقدامات قانونی برای وصول مطالبات معوق نخواهد بود.

تبصره 2 ـ رعایت آیین‌ نامه مقاوم‌ سازی در ساخت واحدهای مشمول این تسهیلات که به تأیید شهرداری یا بنیاد مسکن رسیده باشد ضروری است.

تبصره 3 ـ محاسبه سود و کارمزد متعلق به تسهیلات بانکی مسکن در چهارچوب ضوابط مورد عمل بانکها در بخش مسکن صورت خواهد گرفت و سود و کارمزد قابل دریافت از ایثارگران مشمول، چهار درصد (4 %) بوده و پرداخت مابه‌ التفاوت آن نسبت به سود مورد انتظار بانکها در بخش مذکور در قوانین بودجه سنواتی کل کشور پیش‌ بینی خواهد شد تا از آن طریق به بانکها پرداخت شود.

تبصره 4 ـ ایثارگرانی که از تسهیلات و وام خرید مسکن در سقف بالاتر از میزان اشاره شده در این ماده استفاده می‌ نمایند سود تسهیلات و کارمزد وام دریافتی تا سقف پیش‌ بینی شده در این ماده براساس چهار درصد (4 %) و مازاد بر آن برابر ضوابط نظام بانکی محاسبه خواهد شد. دریافت این تسهیلات و وام بدون شرایط سپرده‌گذاری می‌ باشد.

تبصره ـ مشمولان این قانون از پرداخت هرگونه هزینه انشعاب آب و فاضلاب، برق و گاز و پنجاه درصد (50 %) هزینه خدمات انشعاب آنها برای یک بار معاف می ‌باشند.

هزینه آب، برق و گاز مصرفی گلزارهای شهدا در مکانهایی که تحت پوشش شهرداری‌ ها، اوقاف و سازمان میراث فرهنگی نیستند رایگان می ‌باشد.

آیین ‌نامه اجرائی این ماده توسط وزارت کشور با هماهنگی بنیاد و ستاد کل نیروهای مسلح و معاونت برنامه‌ ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌ جمهور و وزارتخانه ‌های مزبور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

تبصره 1 (منسوخه 19ˏ10ˏ1397)ـ کلیه دستگاههای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت کسورات بیمه درمانی همگانی و مکمل سهم کارکنان ایثارگر شاغل در دستگاه مربوط و خانواده شاهد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تکفل آنان اقدام نمایند.

تبصره 2 (منسوخه 19ˏ10ˏ1397)ـ شرکتهای دولتی، نهادها، بانکها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است، موظفند از محل هزینه عملیات جاری خود نسبت به پرداخت کسورات بیمه درمانی همگانی و مکمل سهم ایثارگران شاغل در مؤسسات مربوط و افراد تحت تکفل آنان اقدام نمایند.

تبصره 3 (منسوخه 19ˏ10ˏ1397)ـ دولت مکلف است به منظور پرداخت کسورات بیمه درمان همگانی و تکمیلی سهم ایثارگران شاغل در بخش غیردولتی مشمول قوانین کار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را هر ساله در لوایح بودجه سنواتی کل کشور پیش‌بینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد.

تبصره 4 (منسوخه 19ˏ10ˏ1397)ـ دولت موظف است ضمن لوایح بودجه سنواتی ساز و کارهای لازم و برای بهره ‌مندی هماهنگ مشمولان این ماده از خدمات درمانی فراهم نماید.

ب (اصلاحی 19ˏ10ˏ1397)- با اجرای حکم این ماده خدمات بهداشتی و بیمه درمانی مکمل آزادگان، جانبازان، ایثارگران شاغل و غیرشاغل، بازنشسته و افراد تحت تکفل آنها و والدین، همسران و فرزندان شهدا بر عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران است.

تعهدات دستگاههای اجرائی و بیمه ‌های ذی ‌ربط در این خصوص، از تاریخ 1 /8 /1397 تا زمان تصویب این قانون و تا پایان سال 1397 به بنیاد شهید و امور ایثارگران منتقل می‌ شود.

اجرای احکام این ماده مانع ارائه خدمات بیمه درمان تکمیلی توسط دستگاههای اجرائی ذی‌ ربط به کارکنان شاغل موضوع این ماده نیست. این قانون از تاریخ تصویب لازم ‌الاجراء می ‌باشد

تبصره 1 ـ سازمان بهزیستی کشور موظف است با اولویت نسبت به پذیرش فرزندان معلول، ایثارگران در مراکز دولتی و غیردولتی اقدام نموده و خدمات مربوطه را به آنها ارائه نماید. اعتبار مربوط به این خدمات از محل اعتبارات مصوب سازمان مذکور تأمین و پرداخت می ‌گردد.

تبصره 2 ـ بنیاد موظف است داروهای خاص، تجهیزات پزشکی و توانبخشی و آمبولانس مورد نیاز ایثارگران را از محل اعتبارات مصوب خود تأمین و وارد نماید

تبصره ـ آیین ‌نامه اجرائی این فصل ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون توسط بنیاد و با همکاری وزارتخانه‌ های تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و ستاد کل نیروهای مسلح تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید

[پاورقی] 4 - به موجب مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام مورخ 2 / 10 / 1391 عبارتهای «و جایگزینی نیروهای خروجی خود»، «شهدا و»، «فرزندان و همسران»، «یک‌ سال و بالای یک‌ سال اسارت» و «و پنج درصد (5%) سهمیه استخدامی را نیز به رزمندگان با سابقه حداقل شش‌ ماه حضور داوطلبانه در جبهه‌ ها و همسر و فرزندان آنان و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) و آزادگان کمتر از یک‌ سال اسارت اختصاص دهنده مندرج در بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 18 /11 /1390 و 14 /8 /1391 چون به نفع ایثارگران است، دو ماده فوق قبل از تبصره‌ها لحاظ گردید نهایتاً چون احکام مندرج در ماده (21) فوق جامع‌ تر از احکام مندرج در بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 18 /11 /1390 و 14 /8 /1391 است، لذا بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم برای مجربان قابل استناد نیست ولی تبصره‌ های آن به قوت خود باقی است.

تبصره 1 ـ آن دسته از فرزندان شاهد، جانبازان از کارافتاده کلی، آزادگان از کارافتاده کلی و فرزندان آنان که علاوه بر سهمیه استخدامی این ماده با کسب حد نصاب قبولی و امتیازات لازم در آزمون‌های استخدامی پذیرفته شوند می ‌توانند همانند سایر فرزندان شاهد، جانبازان و آزادگان از شرط معافیت حداقل معدل و حداکثر سن بهره‌ مند گردند.

تبصره 2 ـ کلیه دستگاه‌ های مشمول این قانون موظفند پس از بازنشستگی یکی از ایثارگران از محل سهمیه استخدامی خود با رعایت شرایط عمومی استخدام یکی از فرزندان شهید، جانبازان بیست و پنج درصد (25 %) و بالاتر، آزاده، اسیر و مفقودالاثر را در آن دستگاه استخدام نمایند.

تبصره 3 ـ کسب حداقل هشتاد درصد (80 %) حدنصاب آزمون علمی آخرین نفر پذیرفته شده برای مشمولان متقاضی استخدام در ادارات آموزش و پرورش و علوم تحقیقات و فناوری الزامی است.

تبصره 1(الحاقی 14ˏ12ˏ1395)- وضعیت استخدامی مشمولان این ماده حداکثر پس از سه ماه رسمی قطعی می گردد.

تبصره 2(الحاقی 14ˏ12ˏ1395)- والدین، همسران و فرزندان شهدا و جانبازان و آزادگان و رزمندگان با حداقل شش ماه سابقه حضور در جبهه، شاغل در کلیه دستگاههای مشمول ماده (2) قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و مؤسسات تابعه آنها و شرکتهای عمومی و دولتی، در صورت تنزل از پست سازمانی بالاتر، مشروط به عدم محکومیت آنها بر اساس آراء مراجع قضائی یا اداری به تنزل پست، از کلیه حقوق و مزایای همان پست سازمانی یا همتراز شغل و پست قبلی برخوردار می شوند.

تبصره 1 ـ همسران شاغل جانبازان زیر پنجاه درصد (50 %) و آزادگان با سنوات اسارت کمتر از پنج سال براساس آیین ‌نامه ‌ای که به پیشنهاد بنیاد به تصویب هیأت وزیران می ‌رسد از یک تا پنج سال سنوات ارفاقی بازنشستگی بهره‌ مند می‌ گردند.

تبصره 2 ـ کلیه همسران شاهد شاغل، همانند همسران جانبازان از کاهش ساعت کاری برخوردار می ‌گردند.

تبصره 3 ـ رعایت شرط سنی مقرر در قوانین و مقررات بازنشستگی زودتر از موعد جانبازان الزامی نمی ‌باشد.

تبصره 1(الحاقی 14ˏ12ˏ1395)- والدین، همسران و فرزندان شهدا که دارای بیماری های خاص و یا صعب العلاج یا محدودیت جسمی حرکتی می باشند پس از تأیید کمیسیون پزشکی بنیاد، مشمول این ماده می شوند.

تبصره 2(الحاقی 14ˏ12ˏ1395)- جانبازان گروه بیست و پنج درصد (25 %) تا چهل و نه درصد (49 %) ضریب کا (K) بهره مندی حق پرستاری آنان به میزان درصد جانبازی می باشد

دولت مکلف است مابه ‌التفاوت کسور بیمه و بازنشستگی سهم کارمند و یا کارگر و کارفرما را برای مدت مذکور به مأخذ آخرین وضعیت استخدامی (حقوق و مزایای مشمول کسور بیمه و بازنشستگی) محاسبه و یکجا به صندوقهای مربوط واریز نماید.

تبصره ـ رزمندگان و خواهر و برادر شاهد در اولویت ‌بعدی برای استفاده از خدمات موضوع این فصل می‌ باشند.

الف (اصلاحی 14ˏ12ˏ1395)ـ حق بیمه سهم کارفرما برای جانبازان و آزادگان و فرزندان شاهد، فرزندان جانبازان، فرزندان آزادگان، رزمندگان و فرزندان رزمندگان با حداقل شش ماه سابقه حضور در جبهه به میزان صد درصد (100 %) و سایر مشمولان موضوع ماده (29) این قانون به میزان پنجاه درصد (50 %) حداقل به مدت پنج سال توسط بنیاد پرداخت می ‌گردد.

ب ـ کاهش مالیات کارفرمایان این گونه کارگاهها از طریق احتساب یکصد و پنجاه درصد (150 %) حقوق پرداختی به ایثارگران جدید الاستخدام به عنوان هزینه ‌های قابل قبول مالیاتی به مدت پنج سال.

ج ـ کارفرمایانی که اقدام به جذب و استخدام افراد موضوع ماده (29) این قانون حداقل به مدت پنج سال می ‌نمایند تا مدت هجده ماه از هفتاد و پنج درصد (75 %) یارانه حداقل حقوق و دستمزد، موضوع ماده (42) قانون کار بر حسب نوع شغلی که در اختیار آنان قرار خواهد گرفت بهره‌ مند می‌ شوند.

الف ـ بودجه عمومی دولت

ب ـ وجوه برگشتی از محل اقساط وامهای اشتغال پرداختی به ایثارگران (وجوه اداره شده)

ج ـ سایر منابع بنیاد (منابع داخلی بنیاد)

الف ـ واگذاری غرفه میادین و بازارچه‌ های خود اشتغالی و دکه از طریق شوراهای اسلامی و با هماهنگی شهرداری‌ ها.

ب ـ سهمیه پذیرش دوره‌ های کوتاه‌ مدت و بلندمدت آموزش‌‍‌ های مهارتی، تخصصی سازمان آموزش فنی و حرفه ‌ای به همراه تسهیلات رفاهی به ویژه خوابگاه.

ج ـ اجرای دوره ‌های کارورزی خاص فارغ ‌التحصیلان توسط دستگاههای اجرائی ذی ‌ربط.

د ـ اعزام نیروی کار به خارج از کشور، توسط دستگاههای مشمول این قانون

تبصره 1 ـ کلیه دستگاههای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت کسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان در دستگاه مربوط اقدام نمایند.

تبصره 2 ـ شرکتهای دولتی، بانکها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت، نهادهای عمومی غیردولتی که از بودجه عمومی دولت استفاده می ‌کنند و شرکتهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است، موظفند از محل هزینه عملیات جاری خود نسبت به پرداخت کسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل و حالت اشتغال در مؤسسات مربوط اقدام نمایند.

تبصره 3 ـ دولت مکلف است به منظور پرداخت کسورات بازنشستگی سهم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل در بخش غیردولتی مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را هر ساله در لوایح بودجه سنواتی کل کشور پیش‌ بینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد

تبصره ـ حقوق وظیفه جانبازان غیرحالت اشتغال مشمول قوانین نیروهای مسلح براساس مقررات مربوط در نیروهای مسلح محاسبه و توسط نیروی مربوط پرداخت می ‌گردد

تبصره 1 ـ حقوق و مزایای اسرا، آزادگان و جانبازان از کارافتاده کلی توسط دستگاه مربوط و حقوق و مزایای شهدا و مفقود الاثرها توسط بنیاد پرداخت می ‌گردد.

تبصره 2 (اصلاحی 03ˏ07ˏ1392)ـ حقوق حالت اشتغال جانبازان و آزادگان از کارافتاده کلی موضوع مواد (38) و (39) این قانون در صورت اشتغال در دستگاههای موضوع بند (الف) ماده (2) این قانون قطع نمی‌ گردد

تبصره 1 ـ حقوق بازنشستگی مشمولان قانون حالت اشتغال، اعم از اینکه در اجرای قانون مذکور و یا سایر قوانین و مقررات مربوط بازنشسته شده باشند مشابه کارکنان همطراز (بازنشسته در سال تصویب این قانون) تطبیق و اعمال می‌ گردد.

تبصره 2 ـ حقوق بازنشستگی و وظیفه شهدا، جانبازان و آزادگان غیرمستخدم دولت توسط بنیاد و حقوق بازنشستگی و وظیفه جانبازان و آزادگان مستخدم دولت توسط صندوق بازنشستگی دستگاه ذی ‌ربط پرداخت می‌ گردد.

تبصره 3 ـ مشمولان قانون حالت اشتغال هنگام نیل به بازنشستگی از کلیه امتیازات منظور شده برای شاغلات همطراز (مانند پاداش پایان خدمت و غیره) برخوردار می‌ گردند. دستگاه مجری حکم حقوق بازنشستگی مکلف به تأمین و پرداخت حقوق و امتیازات مذکور خواهد بود

تبصره 1 ـ کلیه مشمولان این ماده از پرداخت هزینه بلیط اتوبوس و مترو (داخل شهری) معاف می‌ باشند.

تبصره 2 ـ مشمولان این ماده در پروازهای خارجی با معرفی ‌نامه بنیاد برای یک بار در سال از پنجاه درصد (50 %) تخفیف مستقیم بهای روز فروش بهره‌ مند می ‌باشند.

تبصره 3 ـ تخفیف موضوع این ماده در بخشهای دولتی و خصوصی توسط بنیاد تأمین و پرداخت می ‌شود.

تبصره 1 ـ آن تعداد از همسر و فرزندان شاهد و آزادگانی که به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد معلول شناخته می‌ شوند می ‌توانند از تسهیلات موضوع این ماده استفاده نمایند.

تبصره 2 ـ آیین ‌نامه چگونگی واگذاری، میزان تسهیلات، کارمزد و میزان کمک بلاعوض توسط بنیاد و معاونت برنامه ‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس ‌جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید

تبصره ـ دستگاههای اجرائی کشوری و لشکری و برای ایثارگران مستخدم خود، طبق قوانین و مقررات مربوط اقدام می ‌نمایند.

تبصره ـ پرداخت هدیه ازدواج به مشمولان این ماده که تحت پوشش دستگاههای اجرائی نیستند به عهده بنیاد است.

تبصره 1 ـ به افراد موضوع ماده مذکور که در استخدام دولت نیستند مبلغ یاد شده توسط بنیاد تأمین و پرداخت می‌ گردد.

تبصره 2 ـ این فوق ‌العاده ایثارگری به جانبازان و آزادگان از کار‌افتاده کلی که از حقوق حالت اشتغال مطابق مواد (38) و (39) این قانون برخوردار گردیده ‌اند تعلق نخواهد گرفت.

تبصره 1 ـ هزینه ارائه خدمات حمایت قضائی از محل اعتبارات مصوب بنیاد تأمین و پرداخت می‌ گردد.

تبصره 2 ـ شکایات مربوط به ایثارگران مشمول این ماده درخصوص عدم اجرای این قانون در کمیسیون ماده (16) قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی قابل طرح می‌ باشد.

تبصره ـ افرادی که به موجب رأی صادره از مراجع قضائی یا هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری و یا سایر مراجع قانونی مربوط به دلیل محکومیت از کار برکنار شده‌ اند مشمول این ماده نخواهند بود

الف ـ شرح وظایف:

1 ـ سیاستگذاری در زمینه احیاء، حفظ، ترویج و نهادینه نمودن فرهنگ جهاد، ایثار و شهادت

2 ـ ساماندهی و هماهنگی در برنامه ‌ریزی‌ های کلان دستگاهها و نهادهای متولی دولتی و غیر‌دولتی

3 ـ به‌ کارگیری ظرفیت‌ های جامعه و کشور برای تحقق اهداف شهیدان، جانبازان و آزادگان

4 ـ ساماندهی نحوه تجلیل و تقدیر از ایثارگران و استفاده از توان و ظرفیت آنان در توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت

ب ـ ترکیب:

1 ـ رئیس‌ جمهور به عنوان رئیس شورا

2 ـ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

3 ـ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری

4 ـ وزیر آموزش و پرورش

5 ـ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

6 ـ وزیر کشور

-7 رئیس ستاد کل نیروهای مسلح

8 ـ رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران

9 ـ نماینده ولی فقیه در بنیاد

10 ـ رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس

11 ـ رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

12 ـ رئیس سازمان تبلیغات اسلامی

13 ـ معاون برنامه ‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور

14 ـ یکی از مجتهدین به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم

15 ـ رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد

16 ـ رئیس شورای سیاستگذاری ائمه‌ جمعه سراسر کشور

17 ـ دو نفر از نمایندگان عضو کمیسیون اجتماعی با معرفی کمیسیون و انتخاب مجلس شورای اسلامی

تبصره 1ـ دبیرخانه شورا در بنیاد مستقر می ‌باشد و مسؤولیت پشتیبانی علمی، پژوهشی و خدماتی متناسب با وظایف و مسؤولیت شورا را بر عهده خواهد داشت.

تبصره 2ـ دستگاههای اجرائی ذی‌ ربط موظفند به منظور توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت از تشکلها و سازمانهای غیردولتی فرهنگی، هنری، پژوهشی و ورزشی که در حوزه ایثارگران فعالیت می ‌نمایند، حمایتهای مادی و معنوی به عمل آورند.

تبصره 3ـ دستورالعمل ‌های داخلی شورا به پیشنهاد دبیرخانه به تصویب شورا خواهد رسید.

تبصره 4ـ مصوبات این شورا با تأیید رئیس ‌جمهور لازم ‌الاجراء خواهد بود.

تبصره 1 ـ در صورت انتشار این آثار رعایت حقوق مادی و معنوی صاحبان آن الزامی است.

تبصره 2 ـ آیین ‌نامه اجرائی این ماده حداکثر ظرف سه ماه توسط بنیاد با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مرکز اسناد ملی، ستاد کل نیروهای مسلح و معاونت برنامه‌ ریزی و نظارت راهبردی رئیس ‌جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

تبصره ـ تعیین رشته ‌های تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت هزینه شهریه دانشجویی به موجب آیین‌ نامه ‌ای خواهد بود که توسط بنیاد و با همکاری وزارتخانه ‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

تبصره 1 ـ بنیاد موظف است نسبت به پرداخت کمک هزینه تحصیلی به دانش ‌آموزان و دانشجویان شامل همسر و فرزندان شاهد، جانبازان بیست و پنج درصد (25 %) و بالاتر، آزادگان و خانواده‌ های آنان اقدام نماید.

تبصره 2 ـ آیین ‌نامه اجرائی این ماده از سوی بنیاد و معاونت برنامه‌ ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌ جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید

تبصره ـ آیین ‌نامه اجرائی و تعیین میزان تولیدات برنامه‌های مورد نظر توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سیما با همکاری بنیاد حداکثر ظرف شش ماه تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

تبصره‌ ـ کسب حداقل هفتاد درصد (70 %) حد نصاب شرایط علمی و امتیاز پذیرفته‌ شدگان برای رشته‌ ها و مقاطع تحصیلی الزامی می ‌باشد. این میزان در خصوص رشته ‌های پزشکی هشتاد درصد (80 %) حدنصاب شرایط علمی می ‌باشد

دانشگاهها و مراکز و مؤسسات آموزشی و پژوهشی و وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مکلفند حداقل بیست ‌درصد (20 %) اعضای هیأت‌ علمی مورد نیاز خود را از بین جامعه ایثارگران شامل رزمندگان با بیش از شش‌ ماه سابقه حضور داوطلبانه در جبهه، جانبازان بالای بیست‌ و پنج ‌درصد (25 %)، آزادگان بالای سه‌ سال اسارت، همسران و فرزندان جانبازان بالای پنجاه ‌درصد (50 %)، همسران و فرزندان شهدا و فرزندان آزادگان با بیش از سه‌ سال اسارت که دارای مدرک علمی مورد تأیید وزارتخانه های «علوم، تحقیقات و فناوری» و «بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» می باشند، حسب مورد از طریق استخدام و یا موافقت با انتقال کارکنان دیگر دستگاهها یا تبدیل وضعیت کارکنان غیر هیأت‌ علمی تأمین و از ابتداء آنان را به‌ صورت عضو هیأت‌ علمی رسمی قطعی با احتساب سوابق آموزشی، پژوهشی و اجرائی مرتبط و تأثیر آن در پایه و مرتبه علمی با رعایت شرایط اخلاقی، علمی و سنی و بدون آزمون و مصاحبه استخدام کنند. مسؤولیت اجرای این حکم به طور مستقیم بر عهده وزرا و رؤسای دستگاههای مذکور است. مقامات یاد شده در این خصوص، مجاز به اتخاذ تصمیم می باشند. احکام و امتیازات این بند شامل اعضای هیأت‌ علمی فعلی دارای شرایط فوق نیز می شود

تبصره 1 ـ سایر منابع بنیاد به عنوان درآمد اختصاصی بنیاد هر ساله در لوایح بودجه سنواتی پیش‌ بینی می‌ گردد.

تبصره 2 ـ به منظور شفاف‌ سازی منابع مالی اختصاص یافته برای خدمات‌ رسانی به ایثارگران، معاونت برنامه ‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌ جمهور مکلف است نسبت به ایجاد فصل رفاه و تأمین اجتماعی ایثارگران و برنامه‌ های ذیل آن متناسب با عناوین فصول این قانون در لوایح بودجه سنواتی اقدام نماید.

تبصره 1 ـ کلیه دستگاههای مشمول این قانون مکلفند هر ساله گزارش عملکرد مربوط به نحوه و میزان ارائه خدمات و تسهیلات به ایثارگران مشمول این قانون را به بنیاد ارائه نمایند.

تبصره 2 ـ ارائه گزارش از سوی دستگاههایی که مستقیماً زیر نظر مقام معظم رهبری هستند با اذن معظم ‌له خواهد بود.

قانون فوق مشتمل بر هفتاد و شش ماده در جلسه مورخ سوم تیرماه یکهزار و سیصد و هشتاد و شش کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی طبق اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت چهار سال در تاریخ بیست و پنجم شهریورماه یکهزار و سیصد و هشتاد و پنج، بندهای (الف)، (د)، (هـ)، و (و) و (ط) ماده (1) و تبصره‌ های (1) و (2) ماده (3) و مواد (6)، (7)، (8)، (9)، (10)، (13)، (20)، (22)، (23)، (24)، (25)، (28)، (29)، (33)، (35)، (37) و تبصره‌ های آن، (41) و تبصره‌ های (1) و (2) آن، (49)، (52)، (55)، (56) و بخش اخیر فراز اول و فراز دوم ماده (57) و مواد (60)، (72) و (73) این قانون در تاریخ 2 /10 /1391 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام با این قید که: «قوانینی که از سال 1386 تا 2 /10 /1391 به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است به قوت خود باقی و در ابلاغ این مصوبه لحاظ خواهد شد.» موافق مصلحت نظام تشخیص داده شد و مابقی مواد این قانون در تاریخ 29 /1 /1386 به تأیید شورای نگهبان رسید.

عبارات الحاقی به ماده (21) که در پی تطبیق با حکم بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجسـاله پنجـم توسعـه جمهـوری اسلامی ایران به شرح ذیل به آن افزوده شده است، در طول برنامه پنجساله پنجم توسعه معتبر است: «و جایگزینی نیروهای خروجی خود»، «شهدا و»، «فرزندان و همسران»، «یک سال و بالای یک سال اسارت» و «و پنج درصد (5 %) سهمیه استخدامی را نیز به رزمندگان با سابقه حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه‌ ها و همسر و فرزندان آنان و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25 %) و آزادگان کمتر از یک سال اسارت اختصاص دهند.»

بدیهی است سایر احکام مواد، بندها، اجزاء و تبصره‌ های کلیه قوانینی که طی سالهای 1386 تا 2 /10 /1391 به نفع ایثارگران به تصویب رسیده است از جمله قوانین برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و بودجه سال 1391 کل کشور در طول زمان اعتبار قانونی خود معتبر است.

این قانون از تاریخ تأیید مجمع تشخیص مصلحت نظام (2 /10 /1391) به مدت چهار سال به صورت آزمایشی لازم ‌الاجراء است. فهرست قوانینی که برای مجریان غیرقابل استناد است، به شرح زیر اعلام می ‌شود:

1 ـ عبارت: «شهریه دانشجویان جانباز بیست و پنج درصد (25 %) و بالاتر و فرزندان آنان، فرزندان شاهد، آزادگان و فرزندان آنان» از بند «ک» ماده (20) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25 /10 /1389

2 ـ بند «ب» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی مصوب 7 /6 /1390

3 ـ بند «هـ» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25 /10 /1389

4 ـ بند «و» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 18 /11 /1390 و 14 /8 /1391 (تبصره ‌های این بند به قوت خود باقی است.)

5 ـ بند «ل» ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 25 /10 /1389

6 ـ عبـارت «برخورداری از مزایای بیمـه مذکور مستلـزم پرداخت حق بیمـه سهم کارمند توسط افراد فوق ‌الذکر و سهم کارفرما توسـط دولت است.» از ماده (228) قانون برنامه پنجسـاله پنجـم توسعـه جمهـوری اسلامی ایران مصوب 25 /10 /