بسمه تعالی

«با صلوات بر محمد و آل محمد»

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی- وزارت کشور- وزارت امور خارجه

وزارت راه و شهرسازی- وزارت امور اقتصادی و دارایی

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات- وزارت اطلاعات

سازمان برنامه و بودجه کشور- سازمان اداری و استخدامی کشور

سازمان ثبت احوال کشور- کمیته امداد امام خمینی (ره)

هیئت وزیران در جلسه 1400/12/15 به پیشنهاد شماره 8549 مورخ 1400/01/22 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ( با همکاری وزارتخانه‌های کشور و امور خارجه) و به استناد بند ( 2 ) تبصره ( 8 ) الحاقی به ماده ( 169 ) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم- مصوب 1399 - آیین‌نامه نحوه تعیین و شناسایی خانوارهای ایرانی و اتباع خارجی موضوع بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه اجرایی نحوه تعیین و شناسایی خانوارهای ایرانی و اتباع خارجی موضوع بند ( 2 ) تبصره ( 8 ) الحاقی به ماده ( 169 ) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 1 ـ در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند :

1 ـ و زارت : وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی .

2 ـ سازمان : سازمان ثبت‌احوال کشور .

3 ـ پایگاه خانوار : پایگاهی که به ‌منظور ثبت‌ نام خانوار ایرانی و یا اصلاح ساختار و تغییرات آتی آن در سازمان ایجاد شده است .

4 ـ خانوار معمولی : افرادی که بر اساس رابطه خویشاوندی سببی یا نسبی درجه یک از طبقه اول موضوع ماده ( 862 ) قانون مدنی شامل پدر، مادر و اولاد و وجود وابستگی اقتصادی و معیشتی با یکدیگر زندگی می‌کنند .

5 ـ خانوار مؤسسه ای : محجورین، معلولین غیر قابل توان‌بخشی، سالمندان نیازمند و سایر افرادی که به ‌موجب قوانین و مقررات مربوط از نظر اقتصادی و معیشتی تحت نگهداری یکی از نهادهای حمایتی قرار داشته تا زمان استمرار شرایط مذکور، در ذیل نهاد حمایتی مربوط و به‌ عنوان خانوار مؤسسه‌ای منظور خواهند شد .

6 ـ سرپرست خانوار : زوج یا زوجه و یا فرد دیگری که بر اساس ضوابط قانونی، عهده‌دار مدیریت خانوار می‌باشد .

7 ـ دستگاه‌های اجرایی : دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ( 5 ) قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده ( 29 ) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران .

8 ـ نهاد حمایتی : سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی (ره) حسب مورد .

1 ـ ازدواج : در صورتی که هریک از اعضای خانوار ازدواج دائم یا منقطع ثبت‌شده در دفاتر اسناد رسمی نماید، از عضویت خانوار پیشین کسر می‌شود. زوج و زوجه، خانوار جدید با سرپرستی زوج و عضویت زوجه را تشکیل می‌دهند .

تبصره 1 ـ در صورتی که مرد قبل از ازدواج، سرپرست خانوار و فاقد همسر باشد، زوجه به عنوان عضو به خانوار وی افزوده می‌شود و چنانچه دارای همسر باشد، زوجه جدید و زوج، خانوار جدیدی به سرپرستی زوج و عضویت زوجه تشکیل می‌دهند .

تبصره 2 ـ در صورتی که زن قبل از ازدواج، سرپرست خانوار باشد، آن خانوار منحل شده و خانم و اعضای خانوار منحل شده به عضویت خانوار جدید با سرپرستی زوج در می‌آیند .

2 ـ طلاق در ازدواج دائم، انقضا یا بذل مدت در ازدواج منقطع : در صورت وقوع طلاق در ازدواج دائم یا انقضا یا بذل مدت در ازدواج منقطع ثبت‌شده در دفاتر اسناد رسمی، زوجه از خانوار قبلی منفک شده و در صورتی که سن وی بالای ( 18 ) سال تمام باشد، خانوار جدیدی به سرپرستی وی تشکیل می‌شود. در صورتی که سن زوجه کمتر از ( 18 ) سال باشد، زوجه به عنوان عضو به خانوار قبل از ازدواج منجر به طلاق اضافه می‌شود .

3 ـ ولادت : در صورتی که سرپرست یا هریک از اعضای خانوار صاحب فرزند شود، فرزند جدید به عنوان عضو به خانوار اضافه می‌شود، مشروط به آنکه حضانت فرزند با شخص دیگری نباشد .

4 ـ حضانت : در صورتی که بر اساس قوانین و مقررات یا احکام صادره از مراجع قضایی یکی از والدین یا شخص دیگری عهده‌دار حضانت فرزند شود، محضون به عنوان عضو به خانوار حاضن اضافه می‌شود .

5 ـ قیمومیت : در صورتی که بر اساس رأی صادره از مراجع قضایی برای فردی قیم مشخص شود، مشروط بر آنکه تحت حضانت شخص ثالثی نباشد، مولی‌علیه به عنوان عضو به خانوار قیم افزوده می‌شود .

6 ـ فوت : در صورت فوت هر یک از اعضای خانوار، شخص متوفی از خانوار کسر می‌گردد .

در صورت فوت سرپرست خانوار، شخص متوفی از خانوار کسر و یک نفر از اعضای خانوار بر اساس اولویت‌های زیر به عنوان سرپرست محسوب می‌شود :

الف ـ زوج متوفی .

ب ـ زوجه متوفی .

پ ـ بزرگ‌ترین فرزند پسر متوفی مشروط بر آنکه سن وی بالای ( 18 ) سال باشد .

ت ـ بزرگ‌ترین فرزند دختر متوفی مشروط بر آنکه سن وی بالای ( 18 ) سال باشد .

ث ـ بزرگترین عضو بالای ( 18 ) سال خانوار .

ج ـ حکم مرجع قضایی .

-7 در موارد زیر سرپرست خانوار تغییریافته و یکی دیگر از اعضای خانوار به عنوان سرپرست محسوب می‌شود :

الف ـ در صورتی که سرپرست خانوار به ‌طور رسمی یکی دیگر از اعضای خانوار را با توافق یکدیگر به عنوان سرپرست مشخص نماید .

ب ـ در صورت حجر و غائب و مفقودالاثرشدن سرپرست خانوار با حکم مراجع قضایی .

پ ـ وجود حکم مرجع قضایی مبنی بر بدسرپرستی و تعیین سرپرست جدید .

8 ـ در موارد زیر اعضای خانوار امکان تشکیل خانوار جدید را بدون وقوع واقعه ازدواج خواهند داشت :

الف ـ ناسازگاری هریک از اعضای بالای ( 18 ) سال خانوار با سرپرست با حکم مراجع قضایی .

ب ـ وسع اقتصادی اعضای بالای ( 18 ) سال .

پ ـ در صورت خروج از تحت قیمومت با حکم مراجع قضایی .

تبصره 1 ـ در خانوارهایی که از اشخاص ایرانی و غیرایرانی تشکیل شده‌اند، یک نفر از اشخاص ایرانی بر اساس اولویت‌های بند ( 6 ) این ماده وظیفه سرپرستی را بر عهده خواهد داشت .

تبصره 2 ـ در موارد تغییر سرپرست خانوار، سرپرست جدید باید بالای ( 18 ) سال و غیرمحجور باشد. در صورت عدم وجود عضو بالای ( 18 ) سال و غیرمحجور در خانوار و تا زمان تعیین سرپرست از طرف مراجع صاحب صلاحیت، خانوار مذکور بدون سرپرست تلقی می‌شود .

تبصره 3 ـ سایر مصادیق به همراه سازوکار اجرایی این ماده از جمله نحوه ثبت‌نام متقاضیان جدید، مستندات و اقلام اطلاعاتی لازم و موارد جزیی مربوط به قواعد و ضوابط تعیین یا تغییر اعضا و سرپرست خانوار طی دستورالعمل‌هایی، توسط کارگروهی که با مسئولیت وزارت و عضویت نمایندگانی از سازمان و وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، امور اقتصادی و دارایی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، اطلاعات، امور خارجه، سازمان برنامه ‌و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور و کمیته امداد امام خمینی (ره) تشکیل میشود، تهیه و ابلاغ میگردد. مصوبات کارگروه با ابلاغ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در تعیین خانوار و سرپرست آن ملاک عمل خواهد بود .

تبصره ـ وزارت مکلف است در بررسی و احراز موضوع، با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه ملی اطلاعات رفاه ایرانیان و مواردی نظیر بیمه پردازی متقاضی به یکی از صندوق‌های بازنشستگی و یا اطلاعات مالی و اقتصادی آنان، اقدام نماید .

تبصره 1 ـ سازمان موظف است کلیه اطلاعاتی که به نحوی از انحا موجب تغییر در ترکیب خانوار می‌ شوند را به‌ صورت الکترونیکی از مراجع ثبت اطلاعات دریافت نماید. کلیه مراجع دارنده اطلاعات مذکور موظف به ارایه اطلاعات به ‌صورت الکترونیک و رایگان به سازمان می‌ باشند .

تبصره 2 ـ مادامی‌که ارتباط الکترونیک جهت تبادل اطلاعات برقرار نشده است، اشخاص خواهان اعمال تغییرات می‌ توانند علاوه بر درگاه پایگاه خانوار با مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت، دفاتر پستی، دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات روستایی و ارایه مدارک مثبته بر اساس مصوبات کارگروه موضوع تبصره ( 3 ) ماده ( 2 ) این آیین نامه، نسبت به ثبت درخواست اعمال تغییرات بر اساس تعرفه‌ای که به تصویب کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات می‌ رسد، اقدام نمایند .

تبصره 3 ـ آن دسته از خانوارهای ایرانی و خانوارهای اتباع خارجی که اطلاعات خانوارهای آنها در پایگاه اطلاعات اقتصادی خانوار وجود ندارد، موظفند با سازوکار اعلامی از طرف کارگروه موضوع تبصره ( 3 ) ماده ( 2 ) این آیین‌ نامه اطلاعات مربوط به خانوارهای خود را ثبت نمایند .

تبصره 4 ـ سازمان مکلف است با همکاری وزارت اطلاعات نسبت به برقراری ارتباط الکترونیک با پایگاه یکپارچه اطلاعات هویتی اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی موضوع ماده ( 21 ) آیین نامه اجرایی ماده ( 14 ) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی موضوع تصویب نامه شماره 92986 /ت 57101 هـ مورخ 1398/07/22 به نحوی اقدام نماید که اطلاعات خانوارهای متشکل از اعضای ایرانی و اتباع خارجی در هر دو پایگاه یکسان باشد .

تبصره ـ دستگاه‌های اجرایی مکلفند در تشخیص ساختار خانوار به ‌منظور ارایه خدمات به خانوارهای کشور از مفاد این آیین نامه تبعیت نمایند .

رونوشت با توجه به اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به انضمام تصویر نامه اشاره شده در متن برای اطلاع ریاست محترم مجلس شورای اسلامی ارسال می شود.