گزارش شماره 1600/20 مورخ 62/5/1 دفتر فنی مالیاتی در اجرای مرقومه مورخ 62/5/2 مقام معاونت درآمدهای مالیاتی باستناد بند 3 ماده 257 قانون مالیات های مستقیم در تاریخ 62/5/9 در شورایعالی مالیاتی مطرح گردید.
مفاد گزارش مذکور راجع به تعیین حدود وظایف و اختیارات ممیزین مالیاتی برای تشخیص و مطالبه مالیات فعالیتهای کتمان شده مؤدی در اجرای مقررات قسمت اخیر ماده 149 و بند 3 ماده 272 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماده 1345 و اصلاحیه های بعدی می باشد و در نهایت مطالبه مالیات بر درآمد های کتمان شده را صرفاً در دو حالت زیر جایز دانسته است :
الف- اظهار نامه مودی در موعد قانونی تسلیم گردیده لیکن بدلیل عدم رسیدگی یا عدم ابلاغ برگ تشخیص صادره در مهلت مقرر اظهار نامه قطعی شده و بعداً اسناد و مدارک مثبتی از فعالیتهای انتفاعی دیگر مودی بدست آید که در اظهار نامه کتمان شده باشد.
ب- اظهارنامه و ترازنامه مودی که در موعد قانونی تسلیم گردیده مورد قبول واقع و یا درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی بدفاتر تشخیص گردد و بعضاً به موجب اسناد و مدارک کافی محرز گردد که تمام یا قسمتی از فعالیت های مودی در اظهار نامه کتمان شده است .
شورا پس از بحث و بررسی به شرح زیر اعلام نظر می نماید:
نظر اکثریت:
1. در مواردیکه مودی اظهار نامه مالیاتی در موعد قانونی تسلیم کند لیکن بدلیل عدم صدور برگه تشخیص درآمد در مهلت قانونی و یا عدم ابلاغ آن ظرف فرجه تعیین شده اظهار نامه قطعی تلقی گردد و بعدا اسناد و مدارکی حاکی از فعالیت های انتظامی دیگری از مودی بدست آید که در اظهار نامه کتمان شده ( اعم از اینکه فعالیت های انتفاعی کتمان شده از همان نوع فعالیت های ذکر شده در اظهار نامه و یا نوع دیگر باشد) مالیات آن قسمت باستناد نص صریح قسمت اخیر ماده 146 و بند 3 ماده 272 قانون مالیات های مستقیم ویا رعایت ماده 150 قانون مزبور قابل مطالبه خواهد بود .
2. چنانچه مودی اظهار نامه یا اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان را (حسب مورد) در موعد قانونی تسلیم کند و مورد قبول ممیز مالیاتی قرار گیرد ( اعم از اینکه قبولی ترازنامه و حساب سود و زیان عیناً و یا با برگشت هزینه های مازاد برحد نصاب و یا هزینه های فاقد مدارک مثبته باشد) ولی بعدا اسناد و مدارک مثبتی دال بر کتمان تمام یا قسمتی از فعالیت های مودی بدست آید مالیات بر درآمد فعالیت های کتمان شد طبق قسمت اخیر ماده 225 قانون مالیات های مستقیم و یا رعایت مهلت مقرر در ماده 1500 قانون مزبور قابل مطالبه است .
3. در مواردیکه اظهار نامه یا تراز نامه و حساب سود و زیان مودی که در موعد مقرر تسلیم گردیده مورد مالیاتی واقع نشود و درآمد مشمول مالیات با استفاده از اطلاعات و قرینه یا قرائن استخراج شده از اوراق مزبور تعیین گردد و بعد از تشخیص اسناد و مدارک مثبتی مبنی بر نادرست بودن اطلاعات و قرینه یا قرائن بکار رفته بدست آید، مطالبه مالیات بر درآمد فعالیت های جدید بدست آمده که در اظهار نامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان کتمان گردیده است باستناد قسمت اخیر ماده 149 قانون مالیات های مستقیم جایز میباشد.
عدم تسلیم اظهار نامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان در موعد قانونی در حکم کتمان کلیه درآمد های انتظامی مودی است چون درآمد مشمول مالیات ایندسته از مودیان طبق ماده 226 قانون مالیات های مستقیم علی الراس تشخیص می شود، در صورتیکه بعد از تشخیص درآمد مشمول مالیات اسناد و مدارک مثبتی دایر بر عدم صحت قرینه یا قرائن بکار رفته تحصیل گردد به همان دلیلی که مطالبه مالیات بر درآمد تمام یا قسمتی از فعالیت های انتفاعی نیز مودی کتمان گردند و باستناد قسمت اخیر ماده 149 قانون مالیات های مستقیم مجاز شناخته شده است مطالبه مالیات بر درآمد فعالیت هایی که در تشخیص قبلی منظور نشده و در حقیقت جزئی از کلیه فعالیت های کتمان شده بوده که بعدا معلوم گردیده به طریق اولی و طبق ماده مورد بحث و قسمت اخیر بند 3 ماده 273 مجاز است و منع قانونی نخواهد داشت.
محمد تقی نژاد عمران علی افرا مراد حسین ملکی
نظر اقلیت:
بجز مورد مذکور در قسمت اخیر ماده 149 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماده 1345 و اصلاحیه های بعدی آن که ناظر به تسلیم اظهار نامه منبع درآمد مربوط در موعد مقرر و عدم صدور برگ تشخیص و یا عدم ابلاغ آن در مهلت های مقرره قانونی و نهایتاً قطعی شدن اظهار نامه و سپس احراز فعالیت های کتمان شده مودی است و همچنین موارد یاد شده در قسمت اخیر ماده 225 قانون مزبور که ناظر به قبول اظهار نامه یا تراز نامه و حساب سود و زیان تسلیمی مودی و سپس احراز فعالیت های کتمان شده می باشد، در سایر موارد که درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه کلا از طریق علی الراس تشخیص و ابلاغ می شود، صدور برگ تشخیص مجدد و مطالبه مالیات دیگر به هر عنوان که باشد بلحاظ فقدان حکم قانونی مجاز به نظر می رسد.